Marrja e barnave tė caktuara nė mėnyrė kronike dhe ndikimi i tyre nė shėrimin e patologjive endodontike

Endodonci | 13 Janar 2023 |

Marrja e barnave tė caktuara nė mėnyrė kronike dhe ndikimi i tyre nė shėrimin e patologjive endodontike


Lidhja ndėrmjet shėndetit sistemik dhe patogjenezės ose shėrimit tė sėmundjes endodontike ka fituar shumė vėmendje gjatė dy dekadave tė fundit.

Disa studime tė literaturės kanė dokumentuar kėtė lidhje veēanėrisht nė rastet e sėmundjeve kronike si: diabeti melit (DM), sėmundjet kardiovaskulare (CVD), sėmundjet renale, sėmundjet gastrointestinale dhe artriti reumatoid.

Rishikimet e fundit sistematike kanė njohur lidhjen midis suksesit endodontik dhe sėmundjeve tė ndryshme sistemike, duke pėrfshirė DM-nė, CVD-tė, infeksionin e virusit tė mungesės sė imunitetit tė njeriut dhe barna tė tilla si bisfosfonati oral (BP) dhe kanė konfirmuar ndikimin e mundshėm tė DM-sė dhe CVD-ve nė rezultatin e dhėmbėve tė trajtuar endodontikisht.

Pėr mė tepėr, shumica dėrrmuese e pacientėve qė kanė kėto sėmundje trajtohen pėr kėto dhe kushte tė tjera me medikamente tė forta qė kanė funksione tė rėndėsishme biologjike, duke pėrfshirė funksionet antiinflamatore, antimikrobike dhe osteopėrēuese, funksione pėrkatėse nė patogjenezėn ose shėrimin e pulpitit dhe periodontitit apikal (AP) dhe tė aftė pėr tė ushtruar njė efekt klinik tė matshėm nė kėtė tė fundit.

Tipologjia e kėrkimit dhe modaliteti i analizės

Nė njė pėrmbledhje sistematike tė botuar nė Journal of Endodontics, autorėt kanė vlerėsuar lidhjen ndėrmjet marrjes sė barnave sistemike nė mėnyrė kronike dhe incidencės, prevalencės dhe/ose rikuperimit tė patologjive endodontike.

Autorėt kryen njė pėrmbledhje gjithėpėrfshirėse tė literaturės duke pėrdorur bazat elektronike tė tė dhėnave MEDLINE Ovid, Scopus, Embase, Cochrane dhe PubMed dhe me anė tė kėrkimit manual dhe identifikuan tė gjithė artikujt e pėrshtatshėm pėr studimin bazuar nė kriteret e pėrfshirjes.

Rezultatet

Nga njė total prej 2470 artikujsh tė ekzaminuar parėsor, 12 studime u pėrfshinė nė rishikimin pėrfundimtar.

Studimet e pėrzgjedhura pėrfshinin 9 studime grupore ose ndėrseksionale dhe 3 studime rast-kontroll me rrezik tė pėrgjithshėm kryesisht tė ulėt deri nė mesatar tė paragjykimit.

Disa barna u shoqėruan me rritje ose ulje tė prevalencės sė periodontitit apikal, ndėrsa tė tjera u shoqėruan me njė incidencė tė kalcifikimit tė pulpės ose resorbimit tė rrėnjėve cervikale.

Efektet endodontike tė disa kategorive tė barnave tė gjetura nga autorėt nė bazė tė tė dhėnave tė marra nga ky rishikim janė renditur mė poshtė.

• Statinat: kanė treguar se ulin prevalencėn e PsA, pėrmirėsojnė shėrimin e PsA dhe rrisin kalcifikimet nė pulpėn vitale.
• Antitrupat BM-monoklonale kundėr RANKL: rrisin prevalencėn e AP (jo sinjifikative).
• Antitrupat BM-monoklonale kundėr TNF-alfa: japin shėrim tė pėrmirėsuar tė AP.
• Metformina: ul prevalencėn e AP;
• Bisfosfonatet: ulje e dėmtimit nė prevalencėn e A;
• Barnat antiresorptive-denosumab: dėmtimi rrit prevalencėn e resorbimit tė rrėnjėve cervikale.
• Glukokortikoidet: dėmtojnė rritjen e prevalencės sė PsA dhe njė rritje tė kalcifikimeve nė pulpėn vitale (jo domethėnėse).

Konkluzionet

Nga tė dhėnat e kėtij rishikimi, tė cilat duhet tė konfirmohen nė punime tė tjera tė ngjashme, mund tė konkludohet se barnat sistematike tė marra nė mėnyrė kronike mund tė ndikojnė nė prevalencėn ose rikuperimin e sėmundjeve dhe gjendjeve endodontike, por niveli i evidentimit ėshtė ende i vogėl.

Kjo justifikon nevojėn pėr prova klinike gjatėsore tė dizajnuara mė mirė nė tė ardhmen mbi rolin e barnave sistemike kronike si dhe kontrollin e barnave gjatė studimit tė sėmundjeve sistemike.

Implikimet klinike

Marrja nė mėnyrė kronike e disa kategorive tė barnave duhet tė merret parasysh pėr prognozėn endodontike.

Pėr mė shumė informacion:

Maha Alghofaily, Ashraf F. Fouad. Association of chronic systemic medications with the incidence, prevalence, or healing of endodontic disease: a systematic review. J Endod 2022 dicembre;48(12):1458-67.



Pėr tė votuar duhet tė vendosni kredencialet tuaja nė Medikey
Nuk ėshtė interesantPak interesantInteresantShumė interesantEkstremisht interesant
( 0 votim / mesatar )
LOGIN


© LIFE SHPK   |   NIPT L41629010D