Edentulizmi dhe kariesi nė moshėn e mesme dhe tė tretė. Rishikimi pėrcakton prevalencėn e tij

Konservativė | 6 Dhjetor 2022 |

Edentulizmi dhe kariesi nė moshėn e mesme dhe tė tretė. Rishikimi pėrcakton prevalencėn e tij


Pėr shkak tė pėrmirėsimeve nė stomatologjinė parandaluese dhe restauruese, skenari klinik i tė moshuarve qė mbajnė dhėmbėt e tyre ose kanė restaurime fikse dentare po bėhet mė i zakonshėm, duke rritur ndjeshmėrinė ndaj kariesit dentar dhe sėmundjeve periodontale me rritjen e moshės.

Faktorėt socio-ekonomikė, aksesi nė kujdesin dentar dhe nivelet e ndryshme tė arsimit janė  konsideruar si faktorėt kryesorė qė kontribuojnė nė ndryshimet nė shėndetin oral tė popullatės. Zakonisht, personat qė janė tė paktėn 65 vjeē konsiderohen tė moshuar.

Megjithatė, kushtet e dobėta dhe patologjitė mund tė shfaqen mė herėt; nė fakt, disa studime raportojnė njė rritje tė incidencės sė multimorbiditetit te njerėzit nė moshė pune. Tani ėshtė e dokumentuar mirė se si shumė-sėmundshmėria dhe efektet anėsore tė polifarmacisė ndikojnė negativisht nė shėndetin oral nė popullatėn e plakur. Prandaj, duhet tė merret parasysh njė gamė mė e gjerė moshe (d.m.th. >45 vjeē) pėr tė vlerėsuar mė mirė prevalencėn e shėndetit oral.

Tė dhėnat mbi prevalencėn e edentulizmit dhe kariesit dentar nevojiten si pėr tė planifikuar ndėrhyrje adekuate ashtu edhe pėr tė vlerėsuar efektin pėrfundimtar tė programeve tė shėndetit oral nė popullata tė ndryshme me stile, zakone dhe kushte tė ndryshme socio-ekonomike.

Tipologjia e kėrkimit dhe modaliteti i analizės

Nė njė pėrmbledhje tė kohėve tė fundit, tė botuar nė Journal of Dentistry, autorėt analizuan tė dhėnat e mbledhura nga studimet e publikuara nė mbarė botėn mbi prevalencėn e edentulizmit dhe kariesit dentar te subjektet e moshės ≥45 vjeē.

Nga studimi u pėrjashtuan banorėt e shtėpive tė tė moshuarve <45 vjeē dhe tė dhėnat e para vitit 2005.

Pėr vlerėsimin e cilėsisė u pėrdor National Heart, Lung and Blood Institute for Observational Cohort and Cross-Sectional studies.

Modeli i efekteve tė rastėsishme (95% interval besimi) u pėrdor pėr metaanalizė duke pėrdorur tė dhėna pėr pjesėmarrėsit qė ishin pa dhėmbė dhe/ose me karies aktiv dentar dhe tė shtresuar sipas rajoneve tė botės, moshės dhe tė ardhurave bruto kombėtare pėr frymė. Tė ardhurat kombėtare bruto (GNI pėr frymė) u pėrdorėn si masė e statusit socio-ekonomik tė njė vendi dhe u raportuan nė dollarė amerikanė qė nga 8 shtatori 2022.

Autorėt kryen rishikim tė literaturės nėpėrmjet Embase, MEDLINE nėpėrmjet PubMed dhe Scopus, dhe kėrkime manuale, qė nga janari 2016 pėr studimet nė gjuhėn angleze.

U kontaktuan ekspertė nga disa vende pėr tė identifikuar sondazhet kombėtare tė shėndetit oral (NOHS) tė kryera nga viti 2010 e nė vazhdim.

Rezultatet

Tetėdhjetė e gjashtė artikuj dhe shtatėmbėdhjetė NOHS u zgjodhėn pėr nxjerrjen e tė dhėnave. Shumica e studimeve (n=69) ishin ndėrseksionale dhe me cilėsi tė mirė. Prevalenca e edentulizmit dhe kariesit rezultoi tė ishte pėrkatėsisht nga 1.1 nė 70%, nga 4.9 nė 98%. Prevalenca e kombinuar e efekteve rastėsore tė edentulizmit dhe kariesit dentar u gjet tė ishte pėrkatėsisht 22 dhe 45%.

Heterogjeniteti midis studimeve nė rajone tė ndryshme tė botės rezultoi tė ishte 99.7% (pėr prevalencėn e edentulizmit) dhe 99.9% (pėr prevalencėn e kariesit dentar). Prevalenca e bashkuar e efekteve tė rastėsishme tė vlerėsuara globalisht tė edentulizmit u gjet tė ishte 22%, me 11% (Amerika e Veriut), 16% (Azi-Oqeani), 28% (Evropė) dhe 37% (Amerika e Jugut), respektivisht.

Prevalenca e pėrgjithshme e vlerėsuar (REM) e kariesit dentar ishte respektivisht 45%, 17% (Evropė), 29% (Amerika e Veriut), 42% (Amerika e Jugut), 48% (Afrikė) dhe 53% (Azi-Oqeani).

Pėr tre grupmoshat e ndryshme (45-64, 65-74, ≥75) prevalenca mė e lartė agregate e edentulizmit u gjet tė ishte ajo e moshės ≥75 vjeē (27%), ndėrsa prevalenca mė e lartė agregate ishte e kariesit dentar nė grupmoshėn 65-74 vjeē (48%).

Konkluzionet

Nga tė dhėnat e kėtij rishikimi, tė cilat duhet tė konfirmohen nė studime tė tjera dhe punime tė ngjashme, mund tė konstatohet se kariesi dentar i patrajtuar dhe edentulizmi janė tė pėrhapura globalisht me variacione tė mėdha midis vendeve tė ndryshme, grupmoshave dhe statusit socio-ekonomik.

Implikimet klinike

Gjetjet demonstrojnė realitetin e grupit tė ri tė tė rriturve tė moshuar me dhėmbė natyralė tė ruajtur mė gjatė, duke nėnkuptuar njė incidencė mė tė lartė tė kariesit dentar dhe nevojėn pėr strategji tė ndryshme kujdesi pėr tė siguruar higjienė mė tė mirė dhe shėndet oral pėr kėtė grupmoshė.

Pėr mė shumė informacion:

Borg-Bartolo R, Roccuzzo A, Molinero-Mourelle P, Schimmel M, Gambetta-Tessini K, Chaurasia A, Koca-Ünsal RB, Tennert C, Giacaman R, Campus G. Global prevalence of edentulism and dental caries in middle-aged and elderly persons: a systematic review and meta-analysis. J Dent. 2022 Dec;127:104335.



Pėr tė votuar duhet tė vendosni kredencialet tuaja nė Medikey
Nuk ėshtė interesantPak interesantInteresantShumė interesantEkstremisht interesant
( 0 votim / mesatar )
LOGIN


© LIFE SHPK   |   NIPT L41629010D