Qasja e pėrshtatshme pėr njė ablacion korrekt dhe efikas tė tartarit

Parodontologji | 7 Prill 2022 |

Qasja e pėrshtatshme pėr njė ablacion korrekt dhe efikas tė tartarit

Nga Lara Figini


Periodontologjia ėshtė njė disiplinė dentare qė synon promovimin e shėndetit oral pėrmes parandalimit, diagnostikimit dhe terapisė sė sėmundjeve qė prekin indet mbėshtetėse tė dhėmbėve (mishrat e dhėmbėve, ligamentet periodontale, ēimentoja rrėnjė, kocka alveolare) dhe implantet (mukoza peri-implantare, kocka alveolare dhe kocka bazale). Qėllimi kryesor i periodontologjisė ėshtė ruajtja e dhėmbėve natyralė dhe rrjedhimisht funksioni i pėrtypjes, fonimi dhe estetika natyrore.

Diagnoza dhe terapia periodontale ndahen nė faza tė ndryshme pėr tė cilat ėshtė kryesisht e nevojshme tė vėrtetohet nėse nė njė pacient tė caktuar do tė pėrballemi me:

• gjendjen shėndetėsore;
• gjendjen e patologjisė orale (gengiviti ose periodontiti).

Nė rast tė gjendjes shėndetėsore, fillimisht duhet tė sigurohet parandalimi. Nė rastin e patologjisė, duhet vėrtetuar nėse ėshtė pėrballur me gengivit apo periodontit dhe nė tė dyja rastet duhet kryer njė terapi kauzale dhe pėr rrjedhojė njė rivlerėsim nė distancė.

Diagnoza periodontale

Duhet tė bėhet duke interpretuar dhe pėrpunuar tė dhėnat qė rrjedhin nga:

• anamneza;
• ekzaminimi fizik i plotėsuar nėse ėshtė e nevojshme me analiza radiografike dhe laboratorike.

Anamneza duhet tė synojė gjetjen e tė dhėnave pėr praninė e faktorėve tė rrezikut pėr sėmundjet periodontale si higjiena e dobėt orale, pirja e duhanit, marrja e barnave qė mund tė ndikojnė nė rritjen e vėllimit tė gingivave (pėr shembull, nifedipina, ciklosporina, etj.), diabeti, mangėsi tė lindura ose tė fituara imune.

Ekzaminimi fizik bazohet nė inspektimin me tė cilin duhet tė vlerėsohet formula dentare dhe numri i dhėmbėve tė humbur dhe arsyeja, prania e pllakės bakteriale, morfologjia, vėllimi i ngjyrės dhe konsistenca e mishrave tė dhėmbėve dhe mukozave.

Njė diagnozė e saktė periodontale nuk mund tė injorojė sondimin qė ėshtė manovra kryesore diagnostike pėr tė vlerėsuar gjendjen shėndetėsore apo patologjinė e indeve periodontale.

Si kryhet sonda periodontale

Kryhet duke pėrdorur njė sondė periodontale duke ushtruar njė forcė tė lehtė pėrgjatė gjithė perimetrit tė ēdo elementi dentar midis dhėmbit dhe mishit tė dhėmbėve. Sonda ju lejon tė zbuloni thellėsinė e depėrtimit tė saj nė grykėn e gengivave dhe xhepat periodontal (PD), nivelin klinik tė ngjitjes (CAL), lezionet e furkacionit, gjakderdhjen margjinale (GBI) dhe gjakderdhjen gjatė hetimit (BOP), prania e tartarit.

Terapia kauzale

Terapia periodontale jokirurgjikale pėrfshin:

• informimin, edukimin, motivimin i pacientit pėr tė kontrolluar pllakėn nė shtėpi dhe faktorėt e rrezikut pėr sėmundjet orale dhe periodontale;
• trajtimih mekanik tė sipėrfaqeve tė dhėmbėve;
• eliminimin e faktorėve tė mbajtjes sė pllakave;
• rivlerėsimin periodontal.

Hapi 1: informacioni, edukimi, motivimi i pacientit
Para sė gjithash, para se tė fillojė ēdo terapi periodontale, pacienti duhet tė mėsojė tė lajė dhe tė pastrojė saktė dhėmbėt, ndaj duhet tė informohet, udhėzohet dhe motivohet nė mėnyrėn e duhur. Para fillimit tė terapisė periodontale, duhet tė kontrollohen nėse ėshtė e mundur faktorėt e rrezikut sistemik dhe lokal, tė ndryshohen sjelljet e pacientėve, duhanpirja duhet tė eliminohet ose tė moderohet dhe gjithashtu duhet mbajtur nėn kontroll tė ushqyerit.

Hapi 2: trajtimi mekanik i sipėrfaqeve tė dhėmbėve
Trajtimi mekanik pėr heqjen e pllakave dhe tartarit mbi dhe nėn gengiva bazohet nė metodat e shkallėzimit dhe planifikimit tė rrėnjėve qė mund tė kryhen me instrumente manuale, ultrasonike dhe sonike. Instrumentet e dorės janė kryesisht kureta ose shkallėzues.
Kuretat, pra termi i pėrdorur nė kuretazhin e kaluar, pėrbėhen nga njė dorezė ēeliku qė pėrfundon me njė majė teh shumė tė mprehtė me tė cilėn gėrvishtet smalti dhe rrėnja e dhėmbit pa e gėrvishtur atė. Instrumentet tejzanor janė kryesisht shkallėzues tejzanor, instrumente tė pajisura me maja tė veēanta tė kėmbyeshme qė lejojnė tė arrijnė edhe tartarin nėn-gengival. Maja e lėvizur nga mikromotori kryen njė lėvizje vibruese (deri nė 20,000 dridhje nė minutė) dhe ėshtė nė gjendje tė heqė tartarin pa dėmtuar indet pėrreth.

Pėrveē heqjes sė tartarit, objektivat e trajtimit mekanik dhe lėmimit tė sipėrfaqeve dhe rrėnjėve tė dhėmbėve pėrfshijnė reduktimin e numrit tė kolonive bakteriale dhe furnizimin e tyre me ushqim dhe akses mė tė mirė pėr pacientin, nė mėnyrė qė ai tė mund tė mbajė dhėmbėt e tij sa mė e pastėr qė tė jetė e mundur pas trajtimit. Pas trajtimit, dentisti ose higjenisti do tė duhet tė japė udhėzime specifike se si tė menaxhojė mė mirė situatėn e veēantė dentare dhe periodontale tė secilit pacient individualisht. Pas heqjes mekanike tė tartarit, sipėrfaqet e lėmuara duhet tė lustrohen nė mėnyrė qė ato tė jenė tė lėmuara dhe mė pak tė frenuara nga pllaka bakteriale.

Hapi 3: eliminimi i faktorėve tė mbajtjes sė pllakės
Nė prani tė faktorėve frenues tė pllakės supra ose nėn-gengivale, si mbushjet dhe skajet protetike tė papėrputhshme dhe kariesi, ėshtė e nevojshme tė sigurohet heqja e tyre nė mėnyrė qė tė lehtėsohen manovrat e higjienės orale dhe tė rivendoset anatomia dentoalveolare e pėrshtatshme pėr kontrollin optimal tė pllakės.

Hapi 4: Rivlerėsimi periodontal
Caktimi pėr rivlerėsimin periodontal nė pėrgjithėsi duhet tė vendoset katėr deri nė gjashtė javė pas pėrfundimit tė terapisė sė shkallėzimit dhe planifikimit tė rrėnjėve. Zonat nė tė cilat ėshtė akumuluar tartari i ri, zonat nė tė cilat gjakderdhja kronike dhe ėnjtja e indeve vazhdon, tė identifikuara si vende tė inflamacionit tė vazhdueshėm do tė duhet tė identifikohen. Kjo nėnkupton qėndrueshmėrinė e baktereve (dhe ndoshta depozitat e tartarit). Mund tė kėrkohet pėrsosje e lokalizuar e shkallėzimit dhe planifikimit tė rrėnjėve. Mund tė jetė gjithashtu e nevojshme tė infiltrohen xhepat subgingival dhe periodontal rreth dhėmbėve tė caktuar me antibiotikė.

Konkluzionet

Provat aktuale shkencore nuk janė aktualisht nė gjendje tė demonstrojnė dallime tė rėndėsishme midis shkallėzimit dhe planifikimit tė rrėnjės duke pėrdorur instrumente tejzanore dhe procedurave tė pastrimit duke pėrdorur avionė ajri dhe pluhur nėn presion (lustrim ajri) dhe provat aktuale shkencore nuk janė as nė gjendje tė demonstrojnė se pėrdorimi i lazerit, si njė shtesė e terapisė tradicionale, sjell pėrfitime shtesė klinikisht tė rėndėsishme nė krahasim me tė njėjtat procedura tė pėrdorura vetėm.

Pėr mė shumė informacion:

• Ministero della Salute. Raccomandazioni cliniche in odontostomatologia, 2017. 
• Yan Y, Zhan Y, Wang X, Hou J. Clinical evaluation of ultrasonic subgingival debridement versus ultrasonic subgingival scaling combined with manual root planing in the treatment of periodontitis: study protocol for a randomized controlled trial. Trials 2020 Jan 28;21(1):113. 
• Canadian Agency for Drugs and Technologies in Health. Dental scaling and root planing for periodontal health: a review of the clinical effectiveness, cost-effectiveness, and guidelines. Ottawa (ON), 2016 Oct 17.

 



Pėr tė votuar duhet tė vendosni kredencialet tuaja nė Medikey
Nuk ėshtė interesantPak interesantInteresantShumė interesantEkstremisht interesant
( 0 votim / mesatar )
LOGIN


© LIFE SHPK   |   NIPT L41629010D