Sėmundja periodontale dhe abuzimi me duhanin, alkoolin dhe drogėn

Parodontologji | 31 Mars 2021 |

Sėmundja periodontale dhe abuzimi me duhanin, alkoolin dhe drogėn

Nga Edoardo Mancuso


Nė ditėt e sotme ėshtė arritur nė konkluzionin se sėmundjet mė tė pėrhapura dhe tė rėndėsishme nė zgavrėn e gojės (gingiviti dhe periodontiti, kariesi i dhėmbėve dhe kanceri oral) mund tė parandalohen.

Nuk ka dyshime se grupe specifike tė baktereve orale, tė cilat mbushin pllakat dentare, luajnė njė rol kauzal nė zhvillimin e periodontitit, faktorė tė tjerė mund tė jenė po aq tė rėndėsishėm, nė pėrparimin e sėmundjes. Midis kėtyre faktorėve, tė paktėn njė mund tė kontrollohet ose edhe tė eliminohet lehtėsisht: pėrdorimi i substancave tė varėsisė.

Tipologjia e kėrkimit dhe modaliteti i analizės

Njė pėrmbledhje e botuar nga Purnimar Kumar, nė "Periodontology 2000", thellon rėndėsinė e parandalimit tė sėmundjeve periodontale tek individėt e varur nga abuzimi i substancave narkotike.

Autori thekson se ndėrhyrjet qė synojnė parandalimin, zvogėlimin ose ndalimin e ekspozimit ndaj kėtyre substancave janė po aq tė rėndėsishme nė parandalimin e sėmundjes periodontale sa profilaksia orale profesionale dhe kujdesi i duhur nė shtėpi.

Artikulli shqyrton substanca tė ndryshme - tė tilla si duhani, alkooli dhe droga - nė lidhje me rritjen e rrezikut tė sėmundjes periodontale. Ndėr substancat e ndryshme, pėrdorimi i duhanit, veēanėrisht nė formėn e cigareve, ka treguar bindshėm tė jetė njė nga faktorėt mė tė rėndėsishėm tė rrezikut tė jashtėm pėr sėmundjen periodontale. Djegia e cigareve jo vetėm qė gjeneron monoksid karboni, por mbi 5000 produkte tė tjerė, shumė prej tė cilave dihet se kanė efekte katastrofike nė shėndet.

Artikulli sqaron se pirja e duhanit ndikon nė ekosistemin mikrob dhe rrugėt imunorregulluese tė lindura dhe adaptive dhe se kjo, sė bashku me ngjarje tė tjera, tė tilla si tensioni i zvogėluar i oksigjenit, rritja e radikaleve pro-oksiduese dhe ndryshimet nė pH - kontribuojnė nė rritjen e patogjenėve dhe mekanizmat e tyre virulencė.

Pirja e duhanit gjithashtu ndikon nė rolin mbrojtės tė sistemit imunitar tė lindur, duke kompromentuar kemotaksėn neutrofile dhe fagocitozėn, duke ulur pėrgjigjen humorale. Pėr mė tepėr, tymi i cigares aktivizon drejtpėrdrejt qelizat epiteliale, duke ēuar nė ēlirimin e kemokinave dhe citokinave proinflamatore.

Dr. Kumar vazhdon tė theksojė se pas ekspozimit tė zgjatur ndaj tymit tė cigares, profilaksia orale dhe terapitė kirurgjikale dhe jo-kirurgjikale mund tė kthejnė virulencėn e mikrobiomės sė vendosur, pėr tė zvogėluar ngarkesėn antigjenike ose pėr tė kundėrvepruar me dėmtimin e shkaktuar nga sėmundja.

Artikulli gjithashtu eksploron temėn e cigareve elektronike, duke cituar disa hulumtime in vitro nė tė cilat ėshtė treguar se avulli i cigares elektronike shkakton njė efekt tė dėmshėm nė vitalitetin epitelial dhe fibroblast, njė pėrkeqėsim tė ADN-sė dhe njė pėrshpejtim tė plakjes qelizore. Zakon i ri i avullimit ose pėrdorimit tė cigareve elektronike paraqet gjithashtu njė faktor rreziku mjedisor akoma tė pa shkelur qė nė ēdo rast mund tė ketė njė ndikim negativ nė periodontit.

Stomatologėt mund tė luajnė njė rol shumė tė rėndėsishėm nė inkurajimin e pacientėve pėr tė mos pirė duhan, ose nė bindjen e tyre pėr tė lėnė duhanin, duke i ndihmuar kėshtu qė tė pėrmirėsojnė shėndetin e tyre nė pėrgjithėsi dhe gjithashtu shėndetin e tyre oral.

Pjesa e dytė e artikullit ėshtė e pėrqendruar nė mėnyrėn se si dentistėt duhet tė ndėrhyjnė nė parandalimin dhe ndėrprerjen e substancave tė abuzimit. Qasjet kundėr pirjes sė duhanit pėrfshijnė modifikimin e sjelljes, farmako-terapinė dhe metodat jo-farmakologjike. Kėto masa janė disa nga metodologjitė e ndryshme tė pėrdorura nė parandalimin e sėmundjeve periodontale, veēanėrisht tek individėt me ekspozim tė lartė ndaj duhanit, por edhe ndaj alkoolit dhe drogės. Nė fakt, nga literatura shkencore e shqyrtuar nga Dr. Kumar rezulton se konsultat mjekėsore ose kėshillimi individual janė nė tė vėrtetė metodat mė efektive nė trajtimin e varėsisė.

Sot mė shumė se njė e gjashta e popullsisė botėrore abuzon me drogėn, me njė rritje eksponenciale tė llojeve tė ndryshme tė substancave tė pėrdorura nga individėt.

Konkluzione

Artikulli konkludon se tė gjitha substancat qė kanė potencial pėr abuzim kanė njė ndikim negativ si nė sistemin imunitar tė njeriut ashtu edhe nė mikrobiomėn orale dhe mbėshtet fuqimisht efektivitetin e kėshillimit profesional pėr ndėrprerjen e varėsisė.

Stomatologėt dhe higjienistėt e dhėmbėve janė nė njė pozitė tė privilegjuar pėr tė pėrhapur kėtė mesazh, duke qenė nė gjendje tė promovojnė ndėrhyrje mbėshtetėse tė sjelljes dhe farmakologjike.

Pėr mė shumė informacion:

Purnima S. Kumar. Interventions to prevent periodontal disease in tobacco‐, alcohol‐, and drug‐dependent individuals. Periodontology 2000 2020;84(1):84-101.



Pėr tė votuar duhet tė vendosni kredencialet tuaja nė Medikey
Nuk ėshtė interesantPak interesantInteresantShumė interesantEkstremisht interesant
Interesant ( 5 votim / mesatar 3 )
LOGIN


© LIFE SHPK   |   NIPT L41629010D