Bruksizmi: shkaqet, simptomat dhe trajtimi

Patologji dhe Mjeksi Orale | 29 Janar 2021 |

Bruksizmi: shkaqet, simptomat dhe trajtimi


Bruksizmi mund tė tingėllojė si fjalė e huaj, por koncepti nuk ėshtė i tillė. Nė fakt ėshtė tendenca pėr tė shtrėnguar dhe gėrryer dhėmbėt pa e ditur. Ky fenomen, natyrisht, ėshtė mė i shpeshtė gjatė gjumit, kur ėshtė e pamundur tė ushtrosh kontroll tė vetėdijshėm mbi lėvizjet. Nė veēanti, fazat e para tė gjumit janė ato nė tė cilat ndodh kėrcitja e dhėmbėve, ndėrsa me ardhjen e gjumit tė thellė lėvizjet pushojnė. Nė fakt, bruksizmi ėshtė ērregullimi i tretė mė i zakonshėm i gjumit pas bisedave nė gjumė dhe gėrhitjes, ėshtė e vėshtirė tė japėsh tė dhėna precize por besohet se prek 8-10% tė popullatės sė pėrgjithshme. Teknikisht quhet parafunksion, pasi ėshtė njė lėvizje qė nuk ka qėllim, ndryshe nga pėrtypja ose gėlltitja. Bluarja e dhėmbėve, shtrėngimi i nofullave, mund tė jetė gjithashtu njė reagim spontan ndaj njė emocioni, gjėrat ndryshojnė kur bėhet konstante ose shumė intensive.

Nuk ėshtė aq i padėmshėm sa duket
Mund tė duket njė tik i padėmshėm, por bruksizmi ka disa pasoja si nė sistemin dentar ashtu edhe nė sistemin musculoskeletal. Zakonisht ata qė vuajnė prej tij zgjohen me hidhėrim tė muskujve tė fytyrės dhe qafės, nuk janė nė gjendje tė hapin gojėn nė maksimum dhe dhėmbėt e tyre janė mė tė ndjeshėm ndaj nxehtėsisė, tė ftohtit dhe kontaktit me fijet e furēės sė dhėmbėve. Nė fakt, fėrkimi i vazhdueshėm i sipėrfaqeve tė dhėmbėve tė harkut tė poshtėm dhe tė sipėrm ēon nė konsumimin e smaltit, ndonjėherė edhe nė thyerje, e cila sjell formimin e tė ashtuquajturave aspekte tė konsumit, sipėrfaqeve tė rrafshėta pėr shkak tė erozionit tė smaltit . Dhėmbėt mė tė prekur janė kaninet dhe incizivėt anėsorė. Nė fund, me kalimin e kohės, ndodh qė dhėmbi tė shkurtohet vėrtetė. Periodonti (mishrat, ligamentet e dhėmbit) ndikohet gjithashtu nga kjo traumė e zgjatur, si dhe nyja e nofullės (nyja temporomandibulare) dhe, siē ėshtė pėrmendur tashmė, brezat e muskujve tė qafės, tė mbajtur vazhdimisht nėn tension. Shkaku i saktė i bruksizmit nuk dihet, pėrkundrazi janė njė numėr faktorėsh qė mund tė nxisin kėtė sjellje. Disa janė mekanike, pėr shembull shtrirja e papėrsosur e dy harqeve dentare ose prania e parakontakteve, d.m.th. domethėnė situata nė tė cilėn njė dhėmb i vetėm prek korrespondentin e harkut tjetėr para tė tjerėve. Kontaktet paraprake janė mjaft tė shpeshta nė rast tė aplikimit tė kurorave (kapsulave) qė mund tė jenė shumė tė gjata krahasuar me dhėmbin qė po zėvendėsojnė. Lloji tjetėr i faktorėve ėshtė psikologjik, pasi ėshtė provuar se bruksizmi shpesh ndodh tek njerėzit qė pėrjetojnė stres tė zgjatur. Sė fundmi, ėshtė provuar se nėse ērregullimi ndodh qė nė fėmijėri, ai ka tendencėn tė vazhdojė deri nė moshėn e rritur.

Parandalimi i bruksizmit
Bruksizmi konsiderohet si sėmundje parandaluese dhe kurative. Si fillim mund te pėrmendim aplikimin e tė ashtuquajturit byte. I cili ėshtė njė lloj pickimi, i bėrė nė bazė tė ngulitjes sė dy harqeve dentare, tė ngjashme me protezat e boksierėve, tė cilat kėshillohet tė pėrdoren natėn. Qėllimi i tij ėshtė i dyfishtė: nga njėra anė pėr tė mbrojtur smaltin nga erozioni, nga ana tjetėr pėr tė rivendosur shtrirjen e saktė tė dy harqeve, nė mėnyrė qė tė eliminojė tensionin muskulor si nė nofull dhe ashtu edhe nė qafė. Nuk ėshtė rastėsi qė byte tė kėtij lloji pėrdoren gjithashtu edhe pėr disa kategori sportistėsh, tė tillė si drejtuesit e makinave dhe motorėve, pėr tė lehtėsuar tensionet muskulore qė krijohen gjatė garės. Prandaj, byte duhet tė bėhet "me porosi" pėr pacientin jo vetėm pėr nga madhėsia dhe forma, por edhe pėr sa i pėrket ngurtėsisė mė tė madhe ose mė tė vogėl tė materialit (zakonisht polimerėt).

Trajtimi i bruksizmit
Ndėrhyrjet kuruese konsistojnė, nė rastet mė serioze, nė aplikimin e kurorave ose inlajve tė dhėmbėve pėr tė ruajtur integritetin e mbetur tė dhėmbit. Sidoqoftė, implanti endosoz nuk pėrdoret, pasi bruksizmi, nėse nuk ndalet, mund tė ketė pasoja negative nė suksesin e aplikimit tė kunjave. Nuk ka trajtime farmakologjike tė ēdo lloji: ėshtė e vėrtetė se ka pasur raporte pėr rastet kur barnat kundėr depresionit kanė ndaluar, ose anasjelltas shkaktuar tendencėn pėr tė gėrryer dhėmbėt, por kėto janė raste tė izoluara ose numra aq tė vegjėl sa tė na ndihmojnė tė  nxjerrim konkluzioneve.

Pėr mė shumė informacion:
Winocur E et al. Drugs and bruxism: a critical review. J Orofac Pain. 2003 Spring;17(2):99-111.
Lavigne GJ et al. Neurobiological mechanisms involved in sleep bruxism. Crit Rev Oral Biol Med. 2003;14(1):30-46.
Carlsson GE et al. Predictors of bruxism, other oral parafunctions, and tooth wear over a 20-yearfollow-up period. J Orofac Pain. 2003 Winter;17(1):50-7.



Pėr tė votuar duhet tė vendosni kredencialet tuaja nė Medikey
Nuk ėshtė interesantPak interesantInteresantShumė interesantEkstremisht interesant
Interesant ( 8 votim / mesatar 3 )
LOGIN


© LIFE SHPK   |   NIPT L41629010D